Sundhedsstyrelsen Denemarken 2023: psychologische zorg eerst
Denemarken werd in 2023 veel terughoudender in de jeugd-genderzorg: psychologische zorg eerst, puberteitsremmers en hormonen alleen nog voor een veel kleinere groep.
Door Redactie puberteitsremmers.nl
· 26 mei 2026
In 2023 werd bekend dat de Deense jeugd-genderzorg veel terughoudender was geworden: van de jongeren die in 2022 naar de centrale genderkliniek werden verwezen, kreeg nog maar 6% puberteitsremmers en/of cross-sex hormonen. De Sundhedsstyrelsen — de Deense gezondheidsautoriteit — kondigde een herziening van de richtlijn uit 2018 aan. Denemarken werd daarmee het vierde Noordse land dat in twee jaar tijd zijn beleid heroverwoog: na Finland (2020), Zweden (2021-2022) en Noorwegen (2023).
De verandering
Het uitgangspunt verschuift van medische interventie naar psychologische ondersteuning als eerstelijnsaanpak. Puberteitsremmers en cross-sex hormonen blijven beschikbaar, maar alleen voor een veel kleinere, scherp geselecteerde subgroep. De grote meerderheid van verwezen jongeren krijgt geen medicatie meer als eerste interventie.
De onderbouwing
De Deense clinici legden de omslag in 2023 uit in Ugeskrift for Læger, het tijdschrift van de Deense artsenvereniging: het bewijs voor de behandeling bleek onvoldoende, en de groep verwezen jongeren was sterk veranderd. Routine-toepassing van puberteitsremmers op basis van het oorspronkelijke Dutch Protocol was niet meer te rechtvaardigen.
Praktische uitwerking
In Denemarken is de jeugd-genderzorg gecentraliseerd in één kliniek. Vanaf 2023 worden nieuwe verwijzingen primair psychologisch begeleid. Indicatie voor puberteitsremmers vereist een grondige, multidisciplinaire evaluatie.
Bron
Ugeskrift for Læger, 2023; Sundhedsstyrelsen, Denemarken
Meer artikelen in deze categorie
Fins registeronderzoek: psychiatrische zorgvraag zakt niet na gendertransitie
Een Fins registeronderzoek onder 2.083 jongeren die zich meldden bij gender-identiteitszorg vindt dat psychiatrische problemen na medische behandeling niet afnemen — bij natal mannen steeg de zorgvraag zelfs van 9,8% naar 60,7%. De studie kreeg felle kritiek, waarop de auteurs puntsgewijs antwoordden.
Nieuwe systematische review: "zeer lage zekerheid" over bijna elk effect van puberteitsremmers
Een systematische review van tien studies concludeert dat het bewijs voor vrijwel elke uitkomst van puberteitsremmers van zeer lage zekerheid is — en dat 92% van de jongeren binnen 12 tot 36 maanden doorstroomt naar kruishormonen.
Grote Amerikaanse studie: dezelfde dataset, twee tegengestelde uitkomsten over puberteitsremmers
Een nieuwe studie in JAMA Network Open volgde ruim 231.000 Amerikaanse jongeren via verzekeringsdata. Voor de hele onderzochte groep hing een recept voor puberteitsremmers samen met méér stemmingsstoornissen en suïcidaliteit, maar bij transgender jongeren specifiek juist met minder. Wat verklaart dat verschil?
Artsen: patiënteninformatie Britse puberteitsremmers-proef verzwijgt cruciale risico's
Een netwerk van meer dan honderd Britse zorgverleners zegt dat de informatiebladen voor de Pathways-trial ouders en kinderen geen eerlijk beeld geven van wat er op het spel staat — van het brein tot vruchtbaarheid.
Britse Pathways-trial met puberteitsremmers start na afgewezen rechtszaak
King's College London begon op 1 augustus 2026 met de werving voor de Pathways-trial, een klinische proef met puberteitsremmers bij 226 kinderen jonger dan 16 jaar (meisjes vanaf 11, jongens vanaf 12) — een dag nadat de rechter een juridische uitdaging van de Bayswater Support Group afwees.
Australische adviescommissie wil onbeperkte vergoeding voor puberteitsremmer triptoreline
Na een spoedvergadering eind juli 2026 adviseerde de Australische Pharmaceutical Benefits Advisory Committee om triptoreline zonder enige beperking te vergoeden — terwijl andere landen de toegang tot puberteitsremmers juist inperken.