Geen enkel onderzoek: NHS England vindt niets over puberteitsremmers bij non-binaire jongeren

Het Britse NHS England heeft in het kader van zijn herziening van genderzorg aan minderjarigen een serie evidence reviews laten uitvoeren — niet één breed overzicht, maar tientallen smalle reviews, elk toegespitst op één specifieke combinatie van middel, doelgroep en behandeldoel. Een van die reviews zocht naar onderzoek naar GnRH-analogue monotherapie (puberteitsremmers, zonder aanvullende hormonen) bij jongeren die zich non-binair identificeren en die gedeeltelijke feminisering willen. De uitkomst, gepubliceerd in maart 2026: geen enkele studie beoordeelde klinische effectiviteit, veiligheid of kosteneffectiviteit bij deze exacte groep.

Waarom NHS England zo smal zocht

Na de Cass Review (2024) beperkte NHS England het voorschrijven van puberteitsremmers aan minderjarigen met genderincongruentie al tot onderzoeksverband. Die beslissing liet echter een vraag open: de meeste onderliggende studies — zoals het Nederlandse Amsterdamse cohort — gingen over jongeren die een volledige, binaire transitie nastreefden. Wat is de bewijsbasis voor jongeren die zich non-binair identificeren en maar gedééltelijk van hun lichamelijke puberteit af willen? Om die vraag eerlijk te beantwoorden, liet NHS England losse PICO-reviews (Population, Intervention, Comparator, Outcome) uitvoeren per combinatie van middel en behandeldoel, in plaats van alles op één hoop te vegen.

De uitkomst: nul studies voor feminisering

Voor de combinatie non-binaire jongeren · GnRH-analogue monotherapie · gedeeltelijke feminisering leverde de systematische zoekactie geen enkele bruikbare publicatie op. Niet 'zwak bewijs', niet 'tegenstrijdige resultaten' — er was schlicht niets om te wegen. De begeleidende review naar hetzelfde middel bij jongeren die gedeeltelijke masculinisering wensen, vond weliswaar wat meer literatuur, maar kwam evenmin tot een beoordeelbare uitkomst over effectiviteit, veiligheid of kosteneffectiviteit bij deze specifieke doelgroep.

Wat dit onderscheidt van de bekende kritiek

De zwakke bewijsbasis van puberteitsremmers is op deze site al vaker gedocumenteerd — van de methodologische kritiek op het Dutch Protocol tot de internationale heroverweging in Finland, Zweden, Noorwegen en Denemarken. Die kritiek richtte zich steeds op de klassieke, binaire toepassing. Deze NHS-reviews laten iets specifieker zien: zelfs wie bereid is de bestaande, omstreden studies naar binaire transitie als uitgangspunt te nemen, kan zich daar bij non-binaire patiënten met een gedeeltelijk behandeldoel niet op beroepen. Voor hen bestaat er — op basis van deze systematische zoekactie — vooralsnog geen dedicated onderzoek, punt.

Waarom dit meer is dan een Brits detail

Nederlandse klinieken onderscheiden in de praktijk doorgaans niet tussen jongeren die volledig willen transitioneren en jongeren die, zich non-binair identificerend, een gedeeltelijk effect nastreven: beiden komen op hetzelfde puberteitsremmer-traject terecht, off-label en zonder EMA- of CBG-registratie voor deze indicatie. Het Britse voorbeeld laat zien dat deze twee groepen wetenschappelijk geen gelijk geval zijn. Een arts of ouder die informed consent probeert te geven voor een non-binaire jongere, kan dus niet terugvallen op zelfs de smalle evidence-basis die er voor binaire transitie wél bestaat — die bestaat voor deze groep namelijk niet.

Een kwestie van eerlijk zoeken, niet van uitkomst sturen

Opvallend is dat NHS England hier geen oordeel velt over wenselijkheid, maar simpelweg precies rapporteert wat een systematische zoekactie wel en niet oplevert. Dat soort granulariteit — per middel, per doelgroep, per behandeldoel — ontbreekt in het Nederlandse beleidsproces vrijwel volledig; de Gezondheidsraad formuleert haar advies doorgaans op het niveau van 'puberteitsremmers bij genderdysforie' in brede zin. De NHS-reviews laten zien dat die bredere vraag uiteenvalt in subvragen waarvan sommige, bij nader onderzoek, schlicht onbeantwoord blijken.

Bronnen

• NHS England, Evidence review: GnRH analogue monotherapy for children and young people with gender incongruence — non-binary, partial feminisation (PRN02421_x), maart 2026.
• NHS England, Evidence review: GnRH analogue monotherapy for children and young people with gender incongruence — non-binary, partial masculinisation (PRN02421_v), maart 2026.
• NHS England, Consultation: Feminising and masculinising medicines in the management of gender incongruence in children and young people — evidence reviews, overzichtspagina, 2026.