De WPATH-files (2024): wat het lek liet zien

In maart 2024 publiceerde de Amerikaanse onderzoeksorganisatie Environmental Progress (Michael Shellenberger) een uitvoerig dossier van gelekte interne discussies van de World Professional Association for Transgender Health (WPATH). De documenten kwamen uit besloten online fora en intern overleg en lieten een ander beeld zien dan WPATH's publieke positionering.

Wat het lek liet zien

Drie patronen waren bijzonder opvallend. (1) Erkenning dat informed consent bij minderjarigen vaak ontoereikend is, vooral wat betreft cognitieve en seksuele lange-termijn-effecten van puberteitsremmers. (2) Bespreking van patiënten met evident psychiatrische co-morbiditeit (psychose, ernstig autisme, ernstige eetstoornissen) waarvan toch het hele Dutch Protocol-traject werd doorlopen. (3) Interne erkenning dat de ‘gold standard’-evidence voor hun aanbevelingen ontbreekt.

SOC 8 en de evidence-controverse

WPATH publiceerde in 2022 de achtste versie van haar Standards of Care (SOC 8). Diezelfde SOC 8 werd in 2024 op meerdere punten bekritiseerd omdat een aantal opvolgende systematische reviews — oorspronkelijk gepland om de aanbevelingen wetenschappelijk te onderbouwen — onder druk van zijn opdrachtgevers werden opgeschort of niet gepubliceerd. Dit kwam aan het licht via eerdere onthullingen en werd door het WPATH-lek bevestigd.

Receptie

In rechtszaken (Skrmetti) en parlementaire debatten (UK, VS, NL) is het WPATH-lek aangehaald als reden waarom WPATH-aanbevelingen niet zonder meer als evidence-based standaard kunnen worden behandeld. De Cass Review (2024) had de WPATH-richtlijnen al bekritiseerd om dezelfde redenen — het lek bevestigde wat de systematische reviews al hadden laten zien.

WPATH-reactie

WPATH heeft de authenticiteit van de gelekte documenten niet betwist, maar wel de context van de citaten. De organisatie stelde dat interne discussies normale wetenschappelijke debat-cultuur weerspiegelen en niet representatief zijn voor het officieel WPATH-beleid. Critici tegenwerpen dat juist het verschil tussen interne discussie en publieke positie een transparantieprobleem laat zien.