Nahata 2017: lage benutting van fertility preservation bij transgender jongeren

In 2017 publiceerde Leena Nahata en collega's in het Journal of Adolescent Health een onderzoek dat in latere debatten over informed consent bij minderjarigen veel werd geciteerd. De vraag: hoeveel transgender-jongeren in een Amerikaans behandelcohort gebruikten daadwerkelijk fertility preservation vóór start van medische transitie?

Wat het onderzoek vond

Van 79 transgender-jongeren in het onderzochte cohort had minder dan 5% gameet-cryopreservatie ondergaan (zaadcel-invriezing of eicel-invriezing) voordat ze met puberteitsremmers, cross-sex hormonen of operaties begonnen. De grote meerderheid had het gesprek over fertiliteit niet gevoerd, of had wel de optie aangeboden gekregen en afgewezen.

De redenen

In semi-gestructureerde interviews benoemden jongeren meerdere redenen. (1) De abstractheid van 'kinderen krijgen' op 13-15-jarige leeftijd. (2) De wens om snel met transitie te beginnen en niet door fertiliteitsprocedures te worden vertraagd. (3) Bij jongens: weerstand tegen zaadafgifte (psychologisch belastend, vooral bij dysforie rondom het mannelijke lichaam). (4) Bij meisjes: weerstand tegen ovumstimulatie en vaginale echo (invasief). (5) Kosten — in de VS éénmalige procedure plus jaarlijkse opslag, vaak niet verzekerd. (6) Bij wie puberteitsremmers al actief waren: geen rijpe gameten beschikbaar.

Implicaties

De studie laat zien dat de officiële informed-consent-procedure — 'gameten kunnen worden ingevroren vóór start van behandeling' — in de praktijk meestal niet wordt benut. Voor adolescenten op het moment van keuze is fertiliteit een abstract en weinig urgent thema. Of die keuze representatief is voor wat dezelfde persoon op 25-, 30- of 35-jarige leeftijd zou hebben gewild, is niet vast te stellen.

Vergelijkbare cijfers elders

Vergelijkbare lage utilisatie-percentages zijn in Britse, Australische en Nederlandse cohorten beschreven. De Cass Review (2024) noemt fertiliteit als een van de domeinen waar informed consent bij minderjarigen structureel ontoereikend is.