Kennisbank
Artikelen over puberteitsremmers
Achtergronden, onderzoek en duiding bij puberteitsremmers, GnRH-agonisten, het Dutch Protocol, de Cass Review en de internationale heroverweging van jeugd-genderzorg binnen de lhbti+ context.
Het volledige dossier over het Dutch Protocol — oorsprong, evaluaties en kritiek — staat op dutchprotocol.nl.
Alle artikelen
23 mei 2026
Karolinska 2021: een Zweedse genderkliniek zet puberteitsremmers in trial-only
In het voorjaar van 2021 maakte het Karolinska Universitetssjukhuset bekend dat puberteitsremmers en cross-sex hormonen aan minderjarigen alleen nog binnen klinische trials worden voorgeschreven. Eerste grote kliniek wereldwijd die deze stap nam.
Lees verder →22 mei 2026
Organisatie-activatie-theorie: hoe puberteitshormonen het brein blijvend vormen
Sinds 1959 weten we uit diermodellen dat geslachtshormonen tijdens kritieke ontwikkelingsperiodes de neurale circuits blijvend organiseren. Puberteitsremmers grijpen in op dat venster.
Lees verder →22 mei 2026
Z-score en DXA-scan: hoe je botdichtheid bij adolescenten meet
Botdichtheid bij kinderen en adolescenten wordt gemeten met DXA-scan en uitgedrukt als Z-score. Hoe werkt de meting en wat zijn de grenswaarden?
Lees verder →22 mei 2026
COHERE Finland 2020: het eerste land dat puberteitsremmers herzag
Op 16 juni 2020 publiceerde de Finse Council for Choices in Health Care (COHERE) herziene richtlijnen voor jeugd-genderzorg. Finland was daarmee het eerste land dat afstand nam van het Dutch Protocol als routinezorg.
Lees verder →21 mei 2026
Staphorsius 2015: fMRI-studie naar executieve functies bij Nederlandse adolescenten
Amsterdamse fMRI-studie naar executieve functies bij 20 adolescenten op puberteitsremmers. Geen significant effect op de Tower of London-taak — maar de groepen waren klein.
Lees verder →21 mei 2026
Schagen 2020 (JCEM): Amsterdamse vervolgstudie naar botgezondheid
Schagen en collega's volgden na Klink (2015) een grotere Amsterdamse groep. De Z-scores dalen tijdens puberteitsremmers; bij transmeisjes blijven ze ook na drie jaar oestrogeen laag.
Lees verder →21 mei 2026
Bell v. Tavistock: de Britse rechtszaak die alles veranderde
Keira Bell daagde in 2020 het Tavistock-genderkliniek aan en stelde dat een minderjarige onmogelijk informed consent kan geven voor puberteitsremmers. De zaak veranderde de Britse jeugd-genderzorg.
Lees verder →20 mei 2026
Hough 2017: GnRH-agonisten en blijvende geheugenstoornissen bij schapen
Een Schots-Noorse groep behandelde schapen met een GnRH-agonist tijdens de equivalente adolescente fase en vond blijvende verstoringen van ruimtelijk geheugen — ook na staken.
Lees verder →20 mei 2026
Klink 2015 (JCEM): eerste lange-termijn bot-data Amsterdamse cohort
De eerste publicatie die de botgezondheid van Nederlandse Dutch Protocol-patiënten in jongvolwassenheid mat. Z-scores bleven onder pre-treatment-niveau.
Lees verder →20 mei 2026
De Cass Review: het Britse keerpunt voor jeugd-genderzorg
In april 2024 verscheen de Cass Review, vier jaar werk van pediater Hilary Cass over de Britse jeugd-genderzorg. De conclusie veranderde wereldwijd het gesprek.
Lees verder →19 mei 2026
Geen EMA, FDA of CBG-registratie voor puberteitsremmers bij genderdysforie
Geen enkele toezichthouder — EMA, FDA, CBG — heeft een GnRH-agonist geregistreerd voor genderdysforie bij minderjarigen. Wat dat betekent voor de praktijk.
Lees verder →19 mei 2026
Schneider 2017 (Frontiers): de Braziliaanse IQ-case
Een single-case studie uit Brazilië volgde één jeugdige patiënt op puberteitsremmers met IQ-test en MRI. Het IQ daalde met circa 10 punten. Een casus is geen bewijs — wel een signaal.
Lees verder →18 mei 2026
De KNMG-handreiking 'Off-label voorschrijven': wat artsen moeten weten
De KNMG-handreiking 'Off-label voorschrijven van geneesmiddelen' stelt strikte voorwaarden. Wetenschappelijke onderbouwing, schriftelijke informed consent, aanvullende monitoring.
Lees verder →