Bijwerkingen puberteitsremmers op korte termijn

Puberteitsremmers (GnRH-agonisten) hebben een redelijk voorspelbaar bijwerkingen-profiel. De meeste effecten zijn gevolg van het wegvallen van geslachtshormonen — het lichaam reageert vergelijkbaar als bij een menopauze of bij volwassen mannen die deze middelen krijgen voor prostaatcarcinoom.

De eerste weken: 'flare'

In de eerste dagen na de eerste injectie geeft de hypofyse juist méér LH en FSH af, waardoor testosteron en oestradiol kortdurend stijgen. Dit geeft soms een tijdelijke versterking van bestaande puberteitsklachten: meer borstgevoeligheid, sterkere menstruatie, hoofdpijn. Vanaf week 2 tot 4 zakken de hormoonwaarden tot pre-puberale niveau.

Lichamelijke bijwerkingen

Opvliegers komen bij 30-60% van de gebruikers voor, vooral in het begin. Hoofdpijn bij 15-25%. Gewichtstoename is een van de meest gerapporteerde langetermijneffecten: gemiddeld 3-7 kg in het eerste behandeljaar, deels door veranderde lichaamssamenstelling en verminderde activiteit. Injectieplaats-reacties (roodheid, zwelling, soms blijvende huidverharding) bij intramusculaire of subcutane toediening.

Emotionele en cognitieve effecten

Stemmingsschommelingen zijn gangbaar. Een deel van de jongeren rapporteert depressie of verergerde angst tijdens behandeling; in hoeverre dit komt door de medicatie of door de onderliggende dysforie is moeilijk uit te splitsen. Concentratie- en geheugenklachten worden eveneens gerapporteerd, maar systematisch cognitief onderzoek ontbreekt grotendeels (zie hersenontwikkeling).

Seksuele functie

Bij jongens: erecties worden zeldzaam, libido verdwijnt of komt nooit op, ejaculatie blijft uit. Bij meisjes: menstruatie stopt binnen 2-3 maanden, libido (zo aanwezig) verdwijnt. Voor adolescenten die nog geen seksuele ontwikkeling hebben doorgemaakt is dit deels onontgonnen terrein.

Zelden gerapporteerd, maar serieus

Pseudotumor cerebri (idiopathische intracraniële hypertensie) is in 2022 door de FDA toegevoegd als waarschuwing voor leuproreline bij pediatrische gebruikers. Botbreuken in de behandelingsperiode komen voor en wijzen op verlaagde botdichtheid. Allergische reacties op het injectiemiddel zijn zeldzaam maar gedocumenteerd.